W Ministerstwie Klimatu i Środowiska w Warszawie odbyło się spotkanie z udziałem przedstawicieli samorządów z całej Polski. Rozmowy dotyczyły ochrony złóż kopalin w kontekście planowania przestrzennego. Temat wraca po latach. Kilkanaście lat temu cały region był mocno zjednoczony w sprzeciwie wobec planów budowy kopalni odkrywkowej. W 2009 roku przeprowadzono referendum, w którym mieszkańcy jednoznacznie powiedzieli „nie” odkrywce.
Konferencję zorganizowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Część samorządowców uczestniczyła w niej na miejscu w Warszawie, inni łączyli się zdalnie. Gminę Lubin reprezentował na miejscu wójt Norbert Grabowski. Zainteresowanie sprawą było bardzo duże, bo temat dotyczy przyszłości wielu gmin i całych regionów.
Jednym z prelegentów był prof. dr hab. Krzysztof Galos, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska i główny geolog kraju. Podczas spotkania przedstawiono dwie prezentacje dotyczące nowych przepisów i planów związanych z ochroną złóż. Samorządowcy zadawali wiele pytań. Nie brakowało też wyraźnych głosów zaniepokojenia.
Ministerstwo prowadzi obecnie aż 65 postępowań dotyczących wpisania różnych złóż, w tym węgla brunatnego na listę złóż strategicznych dla kraju. Wśród nich są także złoża znajdujące się pod 17 miejscowościami w gminie Lubin. To nowa procedura w ministerstwie. Złoża uznane za strategiczne mają zostać objęte szczególną ochroną.
Dla gmin oznacza to obowiązek uwzględnienia złoża w miejscowym planie zagospodarowania, w którym wprowadza zakaz trwałej zabudowy.
– Dla naszej gminy to sprawa fundamentalna. Na terenach objętych potencjalną ochroną złóż rozwija się dziś kilkanaście miejscowości. Powstają domy, drogi i infrastruktura. Wpisanie tych terenów jako złóż strategicznych może oznaczać poważne ograniczenia dla rozwoju tej części gminy – mówi wójt Norbert Grabowski.
Już dziś zmiany ustaw „Prawo geologiczne i górnicze” oraz ustawy „O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym” spowodowały, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska wydaje negatywne uzgodnienia dla terenów leżących w granicach udokumentowanych złóż węgla brunatnego.
Teraz samorządy ponownie stoją przed wyzwaniem znalezienia rozwiązań i wypracowania kompromisów, które pozwolą chronić zasoby naturalne, ale jednocześnie nie zablokują rozwoju miejscowości i życia mieszkańców. Przedstawiciele ministerstwa zapewniają, że odkrywki nie będzie, ale złoże będzie dodatkowo chronione. Tylko co to oznacza w praktyce?