Radni uchwalili ,,Gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii na lata 2026-2029”. Jest on odpowiedzią na wymagania ustawowe oraz określa działania podejmowane przez gminę. Opiera się w głównej mierze na diagnozie wynikającej z badań, które przeprowadzono wśród mieszkańców gminy.

Celem programu jest ograniczenie skali uzależnień od alkoholu i substancji psychoaktywnych oraz zmniejszenie ich negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych. Do zadań gminy należy realizacja działań profilaktycznych, edukacyjnych, terapeutycznych i wspierających i promowanie zdrowego stylu życia.

Uzależnienie od alkoholu jest chorobą chroniczną, postępującą i potencjalnie śmiertelną. Nie jest możliwe całkowite jej wyleczenie, a jedynie zahamowanie narastania jej objawów i szkód zdrowotnych. Narkomania, zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza stałe lub okresowe używanie w celach innych niż medyczne środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastawczych lub nowych substancji psychoaktywnych, w wyniku czego może powstać lub powstało uzależnienie od nich.

Chodź wyniki badania pokazują, że zdecydowana większość dorosłych jak i uczniów szkół nie spożywa alkoholu i nie zażywa substancji psychoaktywnych to jest potrzeba kontynuacji działań edukacyjnych. Dotyczą one m.in.: odpowiedzialnego spożywania alkoholu, promocji trzeźwości w życiu rodzinnym i społecznym, a także zwiększenia dostępu do pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych lub współuzależnionych.

W ostatnich badaniach przeprowadzonych w gminie w 2024 roku udział wzięli uczniowie oraz mieszkańcy gminy Lubin. Uczniowie wypełnili 332 kwestionariusze ankiet z podziałem na płeć i kategorie wiekowe: 10-11 lat, 12-13 lat oraz 14-15 lat. Także 224 pełnoletnich mieszkańców w kategoriach: 26-35 lat, 46-55 lat, 56-65 lat, powyżej 65 lat, odpowiedziało na pytania. Najmniejszą grupę respondentów stanowiły osoby do 25. roku życia.

Alkohol
Większość dorosłych deklaruje umiarkowane spożycie, ale dane potwierdzają, że problem nadmiernego picia alkoholu jest obecny w środowisku lokalnym. W praktyce oznacza to regularne spożywanie alkoholu po pracy w celu odprężenia, sięganie po alkohol w sytuacjach stresowych lub towarzyskich, jak również bagatelizowanie jego wpływu na zdrowie i relacje rodzinne.
W przeprowadzonym badaniu blisko co piąty ankietowany, to jest 19,6%, zadeklarowało całkowitą abstynencję. Okazjonalnie, czyli kilka razy do roku alkohol spożywa 35,3% respondentów, kilka razy w miesiącu 11,2%, raz w tygodniu 7,6%, a kilka razy w tygodniu 4,9%. Żaden z dorosłych mieszkańców gminy nie zadeklarował codziennego sięgania po alkohol.

Kolejne pytanie dotyczyło sytuacji, w której respondenci utracili kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu. 148 osób, czyli 82,2% podało, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie zdarzyła im się taka sytuacja. Przeciwną odpowiedź podały 23 osoby to 17,9% ankietowanych, w tym:

  • 19 respondentom zdarzyło się to raz
  • trzem uczestnikom od 2 do 5 razy
  • jeden badany przyznał, że miało to miejsce powyżej 10 razy

W pytaniu o kierowanie pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu w ciągu ostatnich 30 dni 92,8% ankietowanych zadeklarowało, że nie prowadziło pojazdu pod wpływem. Jedna osoba odpowiedziała twierdząco przyznając, że taka sytuacja zdarzyła się raz.

Większość respondentów deklaruje umiarkowane spożycie alkoholu, lecz dane pokazują, że problem nadmiernego picia alkoholu jest obecny w środowisku lokalnym. Gminny program kontynuuje działania edukacyjne dotyczące odpowiedzialnego spożywania alkoholu, promocji trzeźwości w życiu rodzinnym i społecznym oraz dostęp do pomocy terapeutycznej dla osób z symptomami uzależnienia lub współuzależnienia.

Narkotyki
Rozumiane jako okazjonalne palenie marihuany, zażywania substancji uspokajających, a także nadużywanie leków przeciwbólowych i nasennych dostępnych bez recepty. Dla części osób substancje te pełnią funkcje ,,ucieczki” od problemów emocjonalnych, bezsenności czy napięcia psychicznego.

Ta część badania, miała na celu określenie stopnia rozpowszechnienia środków psychoaktywnych wśród dorosłych mieszkańców gminy Lubin. Jak wynika z analizy zebranego materiału 0,9% badanych sięgnęło po środki psychoaktywne jednokrotnie lub robi to kilka razy w tygodniu.

Kolejne pytanie dotyczyło znajomości w swoim otoczeniu kogoś, kto nadużywa alkoholu lub narkotyków. Z przeprowadzanych badań wynika, że 52,7% badanych zna osoby, które nadużywają alkoholu, w tym 17% – zna jedną osobę, 33% – kilka osób (do 10), 2,7% – wiele osób (powyżej 10), natomiast 17,9% ankietowanych uznało, że ,,trudno powiedzieć”.

13,5% to ilość badanych, którzy znają w swoim otoczeniu osoby, które nadużywają narkotyków. W tym 6,3% zna jedną osobę, 6,7% – kilka osób, a 0,5% – wiele osób. Ponadto 16,1% ankietowanych wskazało, że ,,trudno powiedzieć”.

Te dane potwierdzają potrzebę prowadzenia działań informacyjnych na temat ryzyka związanego z używaniem leków i substancji psychoaktywnych, a także wzmacniania lokalnego systemu wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego.

Alkohol wśród uczniów

Odpowiedzi, których udzielili uczniowie szkół podstawowych z terenu gminy Lubin wskazują, że kontakt z alkoholem miał średnio co piąty badany uczeń (21,4%).

  • 11,5% ankietowanych spożyło go jednokrotnie
  • 5,1% piło alkohol kilka razy (do 10 razy)
  • 2,1% wiele razy (powyżej 10 razy)
  • 2,7% respondentów w wieku szkolnym sięga po alkohol regularnie (przynajmniej raz w tygodniu)

Kolejne pytanie skierowano do uczniów, którzy zadeklarowali sięganie kiedykolwiek po alkohol w celu oszacowania częstotliwości spożywania go w ciągu ostatniego miesiąca. Z odpowiedzi respondentów wynikło, że 69% badanych nie spożywało alkoholu w ciągu ostatnich 30 dni, 15,5% respondentów zadeklarowało, że piło alkohol 1-2 razy, 4,2 % stwierdziło, że miało to miejsce 3-4 razy w ciągu ostatniego miesiąca. Natomiast pozostałe 11,3% badanych wskazało odpowiedź ,,więcej niż 7 razy”.

28% młodych uważa, że dostęp do alkoholu w ich miejscowości jest łatwy, objawia się to w postaci eksperymentowania z alkoholem w młodym wieku. Głównie podczas spotkań towarzyskich, imprez u znajomych lub wydarzeń plenerowych. Wyniki potwierdzają potrzebę kontroli przestrzegania przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu nieletnim, ale również prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach i rodzinach.

Problem narkotykowy, wśród uczniów:
To kolejny z analizowanych obszarów. Respondentów zapytano o to, ile razy w życiu zdarzyło im się zażywać tego typu substancje. Z odpowiedzi uczniów wynika, że 95,5 % nigdy nie zażywało środków psychoaktywnych z kolei:

  • 1,5% sięgnęło po narkotyki jednokrotnie
  • 1,8% robi to regularnie
  • 0,6% wskazało na częstotliwość kilka lub wiele razy

W pytaniu o rodzaj zażywanych substancji 11 uczniów wskazało leki spożywane w celu odurzenia lub palenie marihuany – 7 osób. Ponadto 5 ankietowanych wskazało na amfetaminę, mefedron oraz inne substancje w tym fentanyl. 4 uczestników badania miało kontakt z dopalaczami.

W kolejnej części badania uczniowie zostali poproszeni o ocenę dostępności środków psychoaktywnych w swojej miejscowości. Większość ankietowanych odpowiedziała, że nie posiada wiedzy w zakresie dostępności wymienionych powyżej substancji. Największą dostępnością charakteryzują się e-papierosy, papierosy oraz alkohol są łatwo dostępne dla blisko co trzeciego młodego mieszkańca gminy.

,,Gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii na lata 2026-2029” w badaniu uwzględnił również inne problemy m.in. problem nikotynowy, korzystanie z urządzeń elektronicznych i Internetu, gry hazardowe, zaburzenia odżywiania oraz przemoc. Działania podejmowane przez gminę w tym obszarze mają za zadanie ograniczenie skali uzależnień oraz ich negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych.