Dla wielu osób sieć jest równie realną przestrzenią jak świat fizyczny z tą różnicą, że zagrożenia w cyberprzestrzeni często są mniej widoczne, a przez to łatwiejsze do zlekceważenia. Komenda Powiatowa Policji w Lubinie przypomina z okazji Dnia Bezpiecznego Internetu, że bezpieczeństwo w sieci nie jest jednorazowym działaniem, lecz nawykiem wymagającym świadomości i systematyczności.
Współczesne cyberzagrożenia rzadko polegają na skomplikowanym „łamaniu zabezpieczeń”. Znacznie częściej wykorzystują psychologię człowieka: pośpiech, ciekawość, strach, chęć zysku lub zaufanie do autorytetu. Oszust nie musi być genialnym hakerem. Wystarczy, że przekona ofiarę, aby sama przekazała mu dane lub pieniądze.
Najczęstsze mechanizmy ataku to:
- podszywanie się pod banki, urzędy lub firmy kurierskie
- fałszywe inwestycje obiecujące szybki zysk
- przejęcie kont w mediach społecznościowych
- phishing, czyli wyłudzanie loginów i haseł
- złośliwe oprogramowanie ukryte w załącznikach lub aplikacjach
Każde z tych zagrożeń opiera się na tym samym fundamencie jakim jest manipulacja. Celem dzisiejszego dnia jest nie tyle ostrzeżenie przed zagrożeniami, co budowanie zdrowych nawyków cyfrowych. Podobnie jak zamykamy drzwi do mieszkania, tak samo powinniśmy chronić swoje konta i dane.
Najważniejsze zasady bezpiecznego poruszania się w sieci to
- silne i unikalne hasła – każde ważne konto powinno mieć inne hasło. Powtarzanie tych samych danych do logowania sprawia, że jedno włamanie może otworzyć dostęp do wielu usług
- uwierzytelnienie dwuskładnikowe – dodatkowy kod logowania znacząco utrudnia przejęcie konta, nawet jeśli hasło zostanie poznane przez osoby niepowołane
- ostrożność wobec wiadomości i linków – presja czasu, obietnica nagrody lub informacja o rzekomej dopłacie to klasyczne techniki manipulacji
- aktualizacja oprogramowania – regularne aktualizacje usuwają znane luki bezpieczeństwa. Odkładanie tego zwiększa ryzyko zainfekowania urządzenia wirusem
- ochrona danych osobowych – im mniej informacji udostępniamy publicznie, tym trudniej wykorzystać nasze dane do oszustwa lub kradzieży tożsamości
Młodsze pokolenia dorastają w świecie cyfrowym, ale znajomość technologii nie zawsze oznacza świadomości ryzyka. Dzieci i młodzież są szczególnie narażone na:
- cyberprzemoc
- manipulację emocjonalną
- niebezpieczne znajomości
- uzależnienie od Internetu
- niekontrolowane udostępnianie wizerunku
Kluczową role odgrywa rozmowa. Zakazy rzadko są skuteczne. Znacznie ważniejsze jest budowanie zaufania, uczenie krytycznego myślenia i wspólne ustalenie zasad korzystania z sieci. Dorośli powinni być przewodnikami, a nie wyłącznie kontrolerami.
Coraz więcej osób starszych aktywnie korzysta z Internetu. Kontaktuje się z rodziną, robi zakupy, zarządza kontem bankowym to pozytywne zjawisko, ale jednocześnie grupa ta bywa celem wyspecjalizowanych oszustw.
Seniorzy są często atakowani metodami:
- „na wnuczka”, „na policjanta” w wersji telefonicznej i internetowej
- na fałszywe inwestycje
- podszywania się pod instytucje publiczne
- fikcyjnych dopłat i zwrotów
Najskuteczniejszą ochroną jest edukacja i spokojne tłumaczenie mechanizmów działania przestępców. Strach nie buduje bezpieczeństwa, ale świadomość już tak.
– Najlepszą ochroną zawsze pozostaje prosta zasada: jeśli coś wydaje się zbyt pilne, zbyt korzystne lub zbyt emocjonalne warto na chwilę się zatrzymać i sprawdzić, zanim klikniemy – radzi podkom. Sylwia Serafin Oficer prasowy KPP w Lubinie.
Dzień Bezpiecznego Internetu ma znaczenie symboliczne. Przypomina, że technologia rozwija się szybciej niż nasze nawyki bezpieczeństwa. Cyberzagrożenia nie znikną, lecz będą ewoluować. Jedyną oraz najlepszą obroną jest wiedza, ostrożność i gotowość do uczenia się. Bezpieczeństwo w sieci wymaga czujności, zdrowego rozsądku i świadomości, że po drugiej stronie ekranu może znajdować się ktoś, kto chce wykorzystać naszą nieuwagę.
Źródło KPP w Lubinie