Nowy rok przywitał nas zmianami określającymi rolę oraz zakres działania sołtysów, które wprowadziła nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz funduszu sołeckim. W naszej gminie w praktyce niektóre nowe zasady funkcjonują od dawna, inne nas nie dotyczą, jest jednak nowość dotycząca zatwierdzania funduszu sołeckiego.
Ustawa nakazuje dodatkowa ochronę dla sołtysów pełniących funkcję inkasenta. Chodzi o obowiązkowe ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków. W gminie Lubin jednak już od kilku lat, ze względów logistyczno-organizacyjnych, sołtysi nie zajmują się egzekwowaniem podatków. Takie ubezpieczenia nie są więc obowiązkowe.
Nowe przepisy pozwalają także na to by wójt mógł upoważnić sołtysów do zarządzania mieniem komunalnym. W naszym samorządzie jednak zarządzaniem, wynajmem i użyczeniem świetlic na czas imprez czy spotkań zajmuje się Ośrodek Kultury Gminy Lubin. I to pozostanie bez zmian.
Istotne dla naszych sołtysów zmiany dotyczą nowelizacji funduszu sołeckiego. Wójt będzie mógł odrzucić przedsięwzięcia, które nie spełniają wymogów ustawowych zamiast odrzucenia całego dokumentu. Sołtys na zmianę i ponowne złożenie dokumentu będzie miał 14 dni zamiast dotychczasowych siedmiu.
Nowy element ustawy to także powołanie przez wójta konwentu pomocniczych jednostek gminy takich jak Młodzieżowa Rada czy Rada Sołtysów. Warto jednak przypomnieć, że w gminie Lubin od końca 2015 roku działa Rada Sołtysów pełniąca funkcję opiniodawczo-doradczą, której kadencja trwa cztery lata. To ciało doradcze wójta reprezentuje sołtysów oraz podejmuje działania sprzyjające rozwojowi sołectw.
Opisane zmiany wynikają z ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim z dnia 12 września 2025 r. Ich celem jest ułatwienie współpracy między sołectwami i gminą, aby sprawniej realizować ważne dla mieszkańców inwestycje.